شادی در کلاس ، یک نیاز یا ترجیح یا …

آموزش یادگیری

شادی در کلاس ، یک نیاز یا ترجیح یا …

شاید یک امر تفننی ! 

درس دادن و آموزش دادن در کلاس یک چیز است . ولی آنچه من معلم درس می دهم

را دانش آموزم یاد بگیرد ، مطلب دیگری است .

تدریس و آموزش یک کار تعاملی و مشارکتی است . تعامل و همکاری بین گروه های مختلفی که ،

هر یک به نوعی در چگونگی آموزش و یادگیری دانش آموز نقش دارند  .

یادگیری ، کاری تعاملی :

تعامل بین معلم و دانش آموز

تعامل بین معلمان با یکدیگر

تعامل بین دانش آموزان

تعامل بین دانش آموز و خانواده

تعامل بین والدین و اولیاء مدرسه

………………….

تعامل اصلی در یادگیری :

البته بارزترین و بیشترین تعامل مربوط به تعامل معلم و دانش آموز است . 

معلم به عنوان کسی که هم مدیریت و راهبرد کلاس درس و فرایند آموزش را به عهده دارد و

هم کسی که آموزش در کلاس را یا شخصا انجام می دهد و یا شرایط آن را فراهم می آورد و

آموزش با نظارت او انجام می گردد ؛ بیشترین نقش را در این امر مهم ایفاء می نماید .

در این تعامل چند جانبه ، اگر طرفین تعامل نخواهند مشارکت داشته باشند ، این فرایند منجر به شکست است .

همان چیزی که ما به عنوان معلم بارها تجربه کرده ایم .

درس می دهیم ، به نظر کسی اشکالی ندارد ، اما چون دانش آموزان حاضر به همکاری و شرکت در فعالیتها و انجام تکالیف نیستند و

 یا تکالیف را بی کیفیت و کپی و …. انجام می دهند ، در نهایت ، یادگیری انجام نمی گیرد یا خیلی بی کیفیت است  .

برای حل این مسئله و همراه کردن دانش آموزان برای یادگیری ، بایستی در بچه ها ایجاد انگیزه کنیم  .

انگیزه ها ی یادگیری :

۱ . انگیزه های بیرونی

  • با تشویق و جایزه
  • با تهدید و جریمه
  • …..

۲ . انگیزه های درونی

  توجه به نیاز های اصلی دانش آموزان و برانگیختن آنها برای یادگیری

بر اساس تئوری انتخاب ، اگر دانش آموزان در کلاس درس یک یا چند نیاز از پنج نیاز اصلی اشان جواب داده شود ،

هم به آن درس و کلاس علاقه مندتر می شوند و هم یادگیری بهتری خواهند داشت . 

نیاز های اصلی انسانها :

 

شادی

انسانها با پنچ نیاز اصلی به دنیا می آیند و زندگی می کنند .و بر آوردن این نیازها به آنها احساس رضایت از زندگی می دهد . 

این نیازها عبارتند از :

-نیاز به بقا و زندگی

-نیاز به احساس تعلق و عشق

-نیاز به آزادی

-نیاز به قدرت و ارزشمندی

-نیاز به تفریح و لذت

نیاز به تفریح :

یکی از نیاز های اصلی ما انسانها ، نیاز به تفریح است .

اما خیلی ها ، از این نیاز ، غافل هستند . نیاز به شادی ، تفریح و لذت در زندگی ، یک نیاز بنیادین است نه فقط یک تفنن .

هرودوت در ۵۰۰ سال قبل از میلاد گفته :

« اگر کسی همواره اصرار دارد جدی باشد و هرگز به خودش اجازه نمی دهد کمی شوخی و مزاح کند ، دیوانه خواهد شد یا به لحاظ احساسی ناپایدار خواهد شد ، بدون آنکه خودش بداند . »

شادی فقط برای ابتدایی ها !

ابتدایی

وقتی صحبت از شادی و تفریح در کلاس درس می شود ، خیلی ها می گویند ، تفریح و شادی

مربوط به بچه های ابتدایی است .

ولی وقتی نیازهای انسانها عنوان می شود ، فرقی بین بزرگ و بچه نمی کند .

همانطور که هم بزرگسال و هم بچه ها نیاز به غذا دارند . البته نوع و میزان و … غذای کودک با بزرگسال متفاوت است .

در مورد شادی و تفریح هم همینطور است . تمامی کسانی که در حال یادگیری هستند ،

در کلاس درس نیاز به شادی و لذت دارند . و حتما نوع تفریح در کلاس های ابتدایی با دبیرستان و دانشگاه فرق می کند .

این هنرِ من معلم و مدرس و البته وظیفه من است که در طرح درس کلاس خودم برای این نیاز دانش آموزانم هم فکری بکنم .

کلاسهای شاد یا بی نظم :

گاهی این مشکل مطرح می شود که با شادی و تفریح ، نظم کلاس به هم می خورد .

البته معمولا شادی با انرژی و حرکت و کمی بی نظمی همراه است

ولی بی شک اگر به منافع بسیار آن فکر کنیم آن کمی بی نظمی را تحمل و چشم پوشی می کنیم و

یا راه کارهایی برای کنترلش می یابیم .

وقت نداریم ؟

در کنار تمام این مسائل ، کمبود وقت هم معضل دیگری است .

به خصوص در کلاسهای تخصصی و دروسی که امتحانات نهایی دارند .

تنها راه کاری که به ذهنم می رسد ، این است که شادی و تفریح می تواند

در کلام ما ، بیان ما باشد و تنوعی که در ارائه درس بتوانیم اجرا کنیم ،  …..

به امید آنکه در کلاسهای درس علاوه بر آموزش ،

فرصت برای پرورش کودکان و نوجوانان هم داشته باشیم .

شاد باشید و یادگیرنده

 

برای مطالب بیشتر در باره تئوری انتخاب ، کتابهای : 

تئوری انتخاب 

دکتر ویلیام گلسر 

ترجمه دکتر علی صاحبی 

و

 تئوری انتخاب در مدرسه 

دکتر علی صاحبی