شادی در کلاس ، یک نیاز یا ترجیح یا …

کودکان شاد

شادی در کلاس ، یک نیاز یا ترجیح یا …

شاید یک امر تفننی ! 

درس دادن و آموزش دادن در کلاس یک چیز است . ولی آنچه من معلم درس می دهم

را دانش آموزم یاد بگیرد ، مطلب دیگری است .

تدریس و آموزش یک کار تعاملی و مشارکتی است . تعامل و همکاری بین گروه های مختلفی که ،

هر یک به نوعی در چگونگی آموزش و یادگیری دانش آموز نقش دارند  .

یادگیری ، کاری تعاملی :

تعامل بین معلم و دانش آموز

تعامل بین معلمان با یکدیگر

تعامل بین دانش آموزان

تعامل بین دانش آموز و خانواده

تعامل بین والدین و اولیاء مدرسه

………………….

تعامل اصلی در یادگیری :

البته بارزترین و بیشترین تعامل مربوط به تعامل معلم و دانش آموز است . 

معلم به عنوان کسی که هم مدیریت و راهبرد کلاس درس و فرایند آموزش را به عهده دارد و

هم کسی که آموزش در کلاس را یا شخصا انجام می دهد و یا شرایط آن را فراهم می آورد و

آموزش با نظارت او انجام می گردد ؛ بیشترین نقش را در این امر مهم ایفاء می نماید .

در این تعامل چند جانبه ، اگر طرفین تعامل نخواهند مشارکت داشته باشند ، این فرایند منجر به شکست است .

همان چیزی که ما به عنوان معلم بارها تجربه کرده ایم .

درس می دهیم ، به نظر کسی اشکالی ندارد ، اما چون دانش آموزان حاضر به همکاری و شرکت در فعالیتها و انجام تکالیف نیستند و

 یا تکالیف را بی کیفیت و کپی و …. انجام می دهند ، در نهایت ، یادگیری انجام نمی گیرد یا خیلی بی کیفیت است  .

برای حل این مسئله و همراه کردن دانش آموزان برای یادگیری ، بایستی در بچه ها ایجاد انگیزه کنیم  .

انگیزه ها ی یادگیری :

۱ . انگیزه های بیرونی

  • با تشویق و جایزه
  • با تهدید و جریمه
  • …..

۲ . انگیزه های درونی

  توجه به نیاز های اصلی دانش آموزان و برانگیختن آنها برای یادگیری

بر اساس تئوری انتخاب ، اگر دانش آموزان در کلاس درس یک یا چند نیاز از پنج نیاز اصلی اشان جواب داده شود ،

هم به آن درس و کلاس علاقه مندتر می شوند و هم یادگیری بهتری خواهند داشت . 

نیاز های اصلی انسانها :

 

شادی

انسانها با پنچ نیاز اصلی به دنیا می آیند و زندگی می کنند .و بر آوردن این نیازها به آنها احساس رضایت از زندگی می دهد . 

این نیازها عبارتند از :

-نیاز به بقا و زندگی

-نیاز به احساس تعلق و عشق

-نیاز به آزادی

-نیاز به قدرت و ارزشمندی

-نیاز به تفریح و لذت

نیاز به تفریح :

یکی از نیاز های اصلی ما انسانها ، نیاز به تفریح است .

اما خیلی ها ، از این نیاز ، غافل هستند . نیاز به شادی ، تفریح و لذت در زندگی ، یک نیاز بنیادین است نه فقط یک تفنن .

هرودوت در ۵۰۰ سال قبل از میلاد گفته :

« اگر کسی همواره اصرار دارد جدی باشد و هرگز به خودش اجازه نمی دهد کمی شوخی و مزاح کند ، دیوانه خواهد شد یا به لحاظ احساسی ناپایدار خواهد شد ، بدون آنکه خودش بداند . »

شادی فقط برای ابتدایی ها !

ابتدایی

وقتی صحبت از شادی و تفریح در کلاس درس می شود ، خیلی ها می گویند ، تفریح و شادی

مربوط به بچه های ابتدایی است .

ولی وقتی نیازهای انسانها عنوان می شود ، فرقی بین بزرگ و بچه نمی کند .

همانطور که هم بزرگسال و هم بچه ها نیاز به غذا دارند . البته نوع و میزان و … غذای کودک با بزرگسال متفاوت است .

در مورد شادی و تفریح هم همینطور است . تمامی کسانی که در حال یادگیری هستند ،

در کلاس درس نیاز به شادی و لذت دارند . و حتما نوع تفریح در کلاس های ابتدایی با دبیرستان و دانشگاه فرق می کند .

این هنرِ من معلم و مدرس و البته وظیفه من است که در طرح درس کلاس خودم برای این نیاز دانش آموزانم هم فکری بکنم .

کلاسهای شاد یا بی نظم :

گاهی این مشکل مطرح می شود که با شادی و تفریح ، نظم کلاس به هم می خورد .

البته معمولا شادی با انرژی و حرکت و کمی بی نظمی همراه است

ولی بی شک اگر به منافع بسیار آن فکر کنیم آن کمی بی نظمی را تحمل و چشم پوشی می کنیم و

یا راه کارهایی برای کنترلش می یابیم .

وقت نداریم ؟

در کنار تمام این مسائل ، کمبود وقت هم معضل دیگری است .

به خصوص در کلاسهای تخصصی و دروسی که امتحانات نهایی دارند .

تنها راه کاری که به ذهنم می رسد ، این است که شادی و تفریح می تواند

در کلام ما ، بیان ما باشد و تنوعی که در ارائه درس بتوانیم اجرا کنیم ،  …..

به امید آنکه در کلاسهای درس علاوه بر آموزش ،

فرصت برای پرورش کودکان و نوجوانان هم داشته باشیم .

شاد باشید و یادگیرنده

 

برای مطالب بیشتر در باره تئوری انتخاب ، کتابهای : 

تئوری انتخاب 

دکتر ویلیام گلسر 

ترجمه دکتر علی صاحبی 

و

 تئوری انتخاب در مدرسه 

دکتر علی صاحبی 

 

درباره نویسنده

مهرانگیز جعفری هستم .دانش آموخته گرافیک و پژوهش هنر با نزدیک به 20 سال سابقه آموزش و پژوهش. آرزوی من ، کمک به آموزش و یادگیری در همه ایران است .

مطالب مرتبط

1 نظر

  1. سمیه محتشم

    با سلام
    ممنون از مقاله بسیار عالی و کار بردیتون واقعا وقتی شادی در کلاس نباشد فضای کلاس کسل کننده خواهد بود و میزان یادگیری نیز به شدت پایین خواهد آمد من خودم در کلاسهای خودم این رو تجربه کردم با آرزوی موفقیت روز افزون برای شما

    پاسخ

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.